กาแฟ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ความเหมือนที่แตกต่าง

กาแฟ เป็นหนึ่งในเครื่องดื่มที่มีความสำคัญเชิงวัฒนธรรมของหลากหลายประเทศทั่วโลก ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ของเราก็เช่นเดียวกัน ที่เครื่องดื่มอย่างกาแฟเป็นเครื่องดื่มที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย และมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวในแต่ละประเทศแตกต่างกันไป ในภูมิภาคของเรา มีการพัฒนาวัฒนธรรมการดื่มกาแฟที่หลากหลายแตกต่างกัน ทั้งในเรื่องของเทคนิคและวิธีการชง หรือวัตถุดิบที่ใช้ก็ไม่เหมือนใคร

หลายประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้นั้น มีวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ร่วมกันหลายด้าน ทางด้านการค้าขาย การแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมซึ่งกันและกัน เรื่องของภาษา และการรวมตัวกันเป็นชุมชนที่มีความหลากหลายสูง ในวัฒนธรรมกาแฟเช่นเดียวกัน แต่ในขณะเดียวกันแต่ละประเทศ ก็มีมีทั้งวิธีการบริโภคและวิธีการชง กาแฟ ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ที่สะท้อนถึงประเพณีและวิถีของผู้คนในท้องถิ่น

Thai Hot Drinks and Coffee

และในบทความนี้ ผมจะพาคุณไปสำรวจวัฒนธรรม หรือกาแฟในแต่ละประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ของเรา เพื่อดูถึงความเหมือนกัน แต่ก็มีความแตกต่างและเป็นเอกลักษณ์ แต่กาแฟโบราณของบ้านเรา ไปจนถึงกาแฟบาลาโกของประเทศฟิลิปปินส์ คุณจะได้เห็นถึงการผสมผสานทางวัฒนธรรม ที่ทำให้กาแฟในภูมิภาคของเราเหล่านี้มีความหลากหลายสูง สิ่งนี้ไม่เพียงทำให้เราเข้าใจวัฒนธรรมการดื่มกาแฟของแต่ละประเทศมากขึ้น แต่ยังเผยให้เห็นมุมมองใหม่ที่สำคัญ และความหลากหลายทางวัฒนธรรมที่น่าสนใจ รวมถึงสะท้อนถึงวิถีชีวิตบางส่วนของผู้คนในหลากหลายประเทศในภูมิภาคด้วย

ประเทศไทย โอเลี้ยงและกาแฟเย็น

ประเทศไทยเรามีวัฒนธรรมการดื่มกาแฟที่หลากหลาย และมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่สูง หากจะกล่าวถึงกาแฟไทยแบบดั้งเดิม ก็จะขอยกสองเมนูยอดนิยม นั่นก็คือกาแฟเย็นและโอเลี้ยง การดื่มกาแฟบ้านเรามีรากฐานและได้รับอิทธิพลมาจากประเทศจีนเต็ม ๆ ที่มาพร้อมกับวัฒนธรรมการค้าขายในอดีต

กาแฟโบราณ หรือโอเลี้ยง

ที่จริงแล้วการที่จะเรียกว่ากาแฟโบราณ ก็มักจะทำให้เรานึกถึงหลากหลายเมนู แต่เมนูที่น่าจะใกล้เคียงและคุ้นเคยกับพวกเรามากที่สุดหากกล่าวคำว่ากาแฟโบราณ ก็น่าจะเป็นเครื่องดื่มอย่างโอเลี้ยง โอเลี้ยงเป็นเครื่องดื่มที่ทำมาจากกาแฟคั่วบด นำมาผสมกับน้ำตาล หรือในบางร้านอาจจะใส่นมข้นหวานลงไปด้วย โดยปกติเรามักจะเห็นโอเลี้ยงเสิร์ฟมาในแก้วพร้อมกับใส่น้ำแข็ง วิธีการในการชงโอเลี้ยง ก็มักจะชงโดยใช้ถุงกรอง ที่ทำจากผ้าฝ้ายลักษณะคล้ายกับถุงเท้า (ที่เราเรียกกันติดปากว่าถุงเท้านั่นแหละ) รสชาติกาแฟที่ได้ก็จะมีความเข้มข้นและกลิ่นเฉพาะตัว กลิ่นเฉพาะตัวดังกล่าวมาจากการผสมวัตถุดิบอย่างข้าวโพด ถั่วเหลือง งาดำ หรือมะขามคั่วลงไปด้วยในกระบวนการคั่ว

กาแฟเย็น

กาแฟเย็นของบ้านเราเป็นที่นิยมมาก ทั้งสำหรับคนไทยเราเองหรือต่างชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงหน้าร้อน กาแฟเย็นทำมาจากกาแฟคั่วบด ผสมกับนมข้นหวานและนมสด ทำให้มีรสชาติที่เข้มข้น และขาดไม่ได้คือความหวานมัน วิธีทำกาแฟเย็นนั้นจะเป็นการใช้กาแฟคั่วบดนำมาผสมกับน้ำร้อน ตัวกรองที่ใช้จะเป็นกระดาษกรองหรืออาจเป็นถุงกรอง จากนั้นนำกาแฟมาผสมกับนมข้นหวานและนมจืดเข้าด้วยกัน และนำเสิร์ฟในแก้วใส่น้ำแข็ง

บ้านเราเอง วัฒนธรรมกาแฟได้รับอิทธิพลมาจากการค้าขาย และการอพยพของชาวจีนในอดีต ชาวจีนได้นำวิธีการในการชงกาแฟแบบดั้งเดิม มาผสมผสานกับวัฒนธรรมของไทย ซึ่งนั่นทำให้เกิดเมนูที่เป็นเอกลักษณ์และเป็นที่นิยมมากในปัจจุบัน เครื่องดื่มทั้งสองที่เราหยิบมานำเสนอนี้ ถือเป็นตัวอย่างที่ยอดเยี่ยมในการผสมผสานวัฒนธรรมการดื่มกาแฟแบบดั้งเดิม และวัฒนธรรมกาแฟสมัยใหม่ ทำให้กาแฟไทยมีความหลากหลาย และมีเอกลักษณ์ที่น่าสนใจ

O Lieng

ประเทศเวียดนาม กาแฟเวียดนามและกาแฟไข่

กาแฟเวียดนาม Cà phê sữa đá

กาแฟเวียดนาม เป็นเมนูกาแฟที่ได้รับความนิยมอย่างมากภายในประเทศเวียดนาม กาแฟที่ได้จากจากกาแฟโรโรบัสต้า ซึ่งมีเอกลักษณ์คือความเข้มข้นและความขม นำมาผสมนมข้นหวานเช่นเดียวกัน การชงกาแฟเวียดนามนั้นจะชงโดยใช้กรอง ที่เรียกว่า ฟิน (phin) ซึ่งเป็นกรองกาแฟที่มีลักษณะเป็นสแตนเลส วิธีการชง คือการใส่กาแฟบดลงไปในกรองนี้ จากนั้นจะทำการเติมน้ำร้อนลงไปเพื่อให้กาแฟเกิดการขยายตัว (เป็นการบลูมกาแฟ) จากนั้นจะทำการเติมน้ำร้อนจนเต็ม ต่อมากาแฟจะหยดลงในแก้วที่มีนมข้นหวานรองอยู่ด้านล่าง วิธีการชงมีความคล้ายกับการดริปกาแฟ เนื่องจากเป็นวิธีการชงแบบนี้ ทำให้เครื่องดื่มมีรสชาติที่เข้มข้นและหวานมัน สามารถดื่มได้ทั้งร้อนและเย็น หากเป็นการดื่มแบบเย็นจะใส่น้ำแข็งลงไปด้วยเพิ่มความสดชื่น

กาแฟไข่ Cà phê trứng

กาแฟไข่ นับว่าเป็นกาแฟสัญชาติเวียดนามที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวเป็นอย่างมาก เครื่องดื่มชนิดนี้ถูกคิดค้นขึ้นในช่วงประมาณทศวรรษ 1940 ผู้คิดค้นมีชื่อว่า นายเหงียน วัน เชิญ คิดค้นขึ้นในกรุงฮานอย ในช่วงนั้นอยู่ในภาวะสงคราม ทำให้นมขาดแคลน จึงใช้ไข่ในการทดแทน การทำกาแฟไข่นี้จะทำโดยการตีไข่แดงผสมกับน้ำตาล และนมข้นหวาน จนเกิดเป็นฟองครีมหนาหนา จากนั้นจะทำการเติมกาแฟร้อน ที่ชงจากฟินเช่นเดียวกัน นำมาผสมกันจะได้กาแฟที่มีรสชาติหวานมัน และเนื้อที่เป็นครีมมีความละมุนลิ้น

กาแฟทั้งสองนี้ ไม่เพียงเป็นเครื่องดื่มที่ได้รับความนิยมในประเทศเวียดนามเท่านั้น แต่มันยังสะท้อนให้เห็นถึงประวัติศาสตร์อย่างชัดเจน รวมถึงวัฒนธรรมภายในประเทศเวียดนามด้วย เครื่องดื่มทั้งสองไม่เพียงแต่มีรสชาติที่หวานและเข้มข้นเท่านั้น แต่ยังแสดงให้เห็นถึงวิถีชีวิตของชาวเวียดนาม ที่มีความหลากหลายและน่าสนใจร่วมด้วย

ประเทศมาเลเซีย กาแฟขาวและโกปี๊

กาแฟขาว

กาแฟขาว เป็นเครื่องดื่มที่มีชื่อเสียง และเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวจากเมืองอิโปห์ ในรัฐเปรัค ลักษณะของเครื่องดื่ม จะมีความเป็นเอกลักษณ์อยู่ที่กระบวนการคั่วเมล็ดกาแฟ ที่จะมีการคั่วโดยการใส่น้ำมันปาล์มลงไป ทำให้กาแฟนั้นรสชาติไม่ได้เข้มข้นเท่ากับกาแฟทั่วไป มีรสชาติที่หวานนุ่ม กาแฟขาวมักจะเสิร์ฟพร้อมกับนมข้นหวาน ซึ่งทำให้สีที่มีเอกลักษณ์มีความอ่อนลง และมีเองเป็นที่มาของชื่อ กาแฟชนิดนี้มีต้นกำเนิดมาจากผู้อพยพ ซึ่งเป็นชาวจีนไหหลำ ในช่วงปลายราชวงศ์ชิง ซึ่งเป็นวิธีที่กลุ่มคนปรับเปลี่ยนวิธีการในการคั่วกาแฟ และการชงกาแฟที่เป็นแบบตะวันตก ให้เข้ากันกับรสนิยมของชาวจีนท้องถิ่นในขณะนั้น

โกปี๊

โกปี๊เป็นเครื่องดื่มที่มีเอกลักษณ์ของมาเลเซีย และถูกนำเข้ามาในประเทศไทยของเราไม่มากก็น้อย รสชาติของโกปี๊จะมีความเข้มข้น และมีความเป็นเอกลักษณ์สูง วิธีการทำคือการใช้เมล็ดโรบัสต้า ในกระบวนการคั่วจะมีการใส่น้ำตาลและเนยลงไปด้วย ทำให้เมล็ดกาแฟมีสีดำเข้ม และมีความหวานมันเป็นธรรมชาติ การชงโกปีมักจะชงในถุงกรองแบบดั้งเดิม การเสิร์ฟจะมีหลากหลายรูปแบบ เสิร์ฟแต่ละแบบก็จะมีชื่อเรียกที่ต่างกันออกไป ยกตัวอย่างเช่น หากมีการเสิร์ฟเป็นกาแฟดำใส่น้ำตาล จะเรียกว่า โกปิโอ (Kopi-O) หากใส่นมข้นจืดลงไป จะเรียกว่า โกปิซี (Kopi-C)

วัฒนธรรมการดื่มกาแฟของชาวมาเลเซีย จะมีความคล้ายกับของบ้านเรา คือพวกเขาได้รับอิทธิพลมาจากผู้อพยพชาวจีนฮกเกี้ยนและไหหลำ ในช่วงประมาณปลายศตวรรษที่ 19 จนถึงช่วงต้นศตวรรษที่ 20 พวกเขาเข้ามาตั้งถิ่นฐานและได้นำเอาวัฒนธรรมกาแฟเหล่านี้มาด้วย ในตอนนั้นร้านกาแฟของมาเลเซียถูกเรียกว่า “โกปิเตี่ยม” ซึ่งก็เป็นสถานที่สำคัญที่ให้ผู้คนมาพบปะสังสรรค์ พูดคุยกัน และดื่มกาแฟร่วมกัน

ทั้งสองเมนูของมาเลเซียที่เราหยิบมานำเสนอนี้ ถือเป็นตัวอย่างที่ดี สำหรับการผสมผสานวัฒนธรรมกาแฟแบบตะวันตก กับวัฒนธรรมท้องถิ่นเข้าด้วยกัน ทำให้เกิดเมนูที่มีเอกลักษณ์และน่าสนใจในประเทศมาเลเซีย

Kopi in Malaysia

ประเทศอินโดนีเซีย กาแฟลูวัค และกาแฟจาวา

กาแฟลูวัค (Kopi Luwak)

กาแฟลูวัค หรือคนไทยเรารู้จักกันดีในชื่อ “กาแฟชะมด” นับว่าเป็นเครื่องดื่มกาแฟที่มีชื่อเสียงและมีราคาสูงที่สุดในโลกอย่างหนึ่งเลยก็ว่าได้ วิธีการผลิตเมล็ดกาแฟ จะผลิตมาจากกระบวนการในการย่อยโดยชะมดสายพันธุ์เอเชีย ซึ่งจะกินผลเชอรี่กาแฟเข้าไป แต่พวกมันไม่สามารถที่จะย่อยเมล็ดกาแฟเหล่านี้ได้ สิ่งที่ทำคือเมล็ดกาแฟเหล่านี้จะผ่านกระบวนการหมัก ที่อยู่ในระบบย่อยอาหารของชะมด ทำให้เกิดรสชาติที่มีความนุ่มนวลและเป็นเอกลักษณ์ การค้นพบกาแฟชะมดนี้ เกิดขึ้นในช่วงยุคล่าอาณานิคมของชาวดัทช์ ในตอนนั้นเองชนพื้นเมืองไม่สามารถที่จะเก็บผลผลิตกาแฟของพวกเขาได้ สิ่งที่เก็บได้คือเมล็ดกาแฟที่บรรดาชะมดทิ้งไว้ พวกเขาเลยนำมาทำกาแฟซะอย่างอย่างนั้น

กาแฟจาวา

กาแฟจาวา หรือกาแฟชวา เป็นกาแฟที่ปลูกในเกาะชวา ซึ่งในพื้นที่นี้มีชื่อเสียง และมีคุณสมบัติที่ทำให้กาแฟเหมาะแก่การเติบโตที่ยอดเยี่ยม ทั้งสภาพอากาศที่เหมาะเหมาะสม ดินภูเขาไฟที่มีแร่ธาตุและสารอาหารสูง กาแฟจาวา ว่ากันว่ามีกลิ่นหอม และมีรสชาติคล้ายกับช็อกโกแลต การปลูกกาแฟบนพื้นที่เกาะชวานี้ เริ่มต้นขึ้นก็ในช่วงประมาณปลายศตวรรษที่ 17 และก็โดยอาณานิคมชาวดัทช์ ความพิเศษไม่เพียงแค่สภาพบนเกาะเท่านั้น วิธีการในการเก็บเกี่ยวและการแปรรูปผลผลิตก็ยังเป็นเอกลักษณ์ โดยจะใช้วิธีการดั้งเดิมที่เรียกว่า wet-hulled process ด้วยวิธีการนี้ ผลผลิตที่ได้จะมีความเข้มข้นและบอดี้ที่หนัก

ทั้งสองนี้ สะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจน ทั้งในเรื่องของคุณภาพของกาแฟอินโด ยังมีเรื่องของความหลากหลาย ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรมที่สำคัญที่เกาะล้อมประเทศอินโดนีเซียด้วย

ประเทศฟิลิปปินส์ กาแฟบาราโก และกาแฟอาลามิด

กาแฟบาราโก

กาแฟบาราโกนั้น เป็นกาแฟที่ถูกปลูกในภูมิภาคบาดังกัส และภูมิภาคคาวิตในประเทศฟิลิปปินส์ จุดเด่นที่สำคัญของกาแฟชนิดนี้คือการที่มีรสชาติที่เข้มข้น และยังมีกลิ่นหอมที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวด้วย เมล็ดกาแฟบาราโก เป็นหนึ่งในกาแฟสายพันธุ์ย่อยที่มาจากกาแฟสายพันธุ์ Liberica ซึ่งค่อนข้างหายาก โดดเด่น และเป็นเอกลักษณ์ของฟิลิปปินส์ ในภาษาตากาล็อก คำว่า บาราโก มีความหมายว่า “หมูป่า” ซึ่งมันก็บอกถึงรสชาติของกาแฟชนิดนี้ได้เป็นอย่างดี คือมีความเข้มข้นที่สูง และมีบอดี้ที่หนัก

การปลูกกาแฟบาราโกนี้ เริ่มต้นขึ้นในช่วงประมาณทศวรรษ 1740 โดยนักบวชชาวสเปน ที่มีการนำเมล็ดกาแฟเข้ามาปลูกในพื้นที่ลิปาในบาดังกัส พื้นที่นี้เป็นพื้นที่ที่ค่อนข้างค่อนข้างต่ำ และอาจจะไม่เหมาะสมกับการกาแฟมากนัก แต่ก็ปลูกได้ ไม่นานกาแฟก็ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย และมีการแพร่กระจายไปปลูกบนพื้นที่อื่นของบาดังกัสและคาวิต ถึงแม้ว่ากาแฟบาราโกจะถูกรุมเร้าจากปัญหาโรคสนิมในใบกาแฟ ที่มีการระบาดอย่างหนักในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 แต่ในท้องถิ่นก็ยังคงมีทั้งการบริโภคและการปลูกอยู่

กาแฟอาลามิด Kape Alamid

กาแฟอาลามิด เป็นอีกหนึ่งกาแฟชะมดที่โด่งดัง วิธีการเป็นวิธีการเดียวกับของอินโดนีเซีย คือจะผลิตเมล็ดกาแฟผ่านกระบวนการย่อยของชะมด ผลลัพธ์ที่ได้กาแฟก็จะมีรสชาตินุ่มนวลและเป็นเอกลักษณ์เช่นเดียวกัน กรรมวิธีการผลิตนั้น หลังจากที่เมล็ดกาแฟถูกทำความสะอาดเป็นที่เรียบร้อยแล้ว จะนำไปคั่วตามปกติ ผลลัพธ์ที่ได้คือกาแฟที่มีความซับซ้อนและความเข้มข้นสูง บวกกับความหอมที่เป็นเอกลักษณ์ จึงเป็นที่นิยมในหมู่ผู้ดื่มกาแฟ

และก็เช่นเดียวกัน กาแฟทั้งสองนี้ถือเป็นตัวแทนความหลากหลาย และความลึกซึ้งที่น่าสนใจในวัฒนธรรมกาแฟของประเทศฟิลิปปินส์ รสชาติอันโดดเด่น กับประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของชาวฟิลิปปินส์ที่มีความหลากหลาย ทำให้การดื่มกาแฟเปรียบเสมือนการได้รู้จักเรื่องราวที่น่าสนใจในประเทศไปในตัวด้วย

ความเหมือนที่แตกต่าง ของกาแฟในแต่ละประเทศ

หากเราลองสังเกตดี ๆ วัฒนธรรมการดื่มกาแฟในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเชียงใต้ของเรา จะมีวัฒนธรรมร่วม หรือความคล้ายคลึงกันในหลากหลายด้าน หลากหลายรูปแบบ ในหลากหลายเมนูกาแฟ หรือแม้แต่วิธีการที่ได้มาซึ่งเมล็ดกาแฟของแต่ละประเทศ จะว่าไปแล้วก็ดูมีความคล้ายคลึงกันสูงอยู่มาก

ยกตัวอย่างเช่นกาแฟของบ้านเรา ที่เป็นกาแฟเย็น ก็ดูมีความคล้ายคลึงกับกาแฟเวียดนาม ที่จะเน้นไปที่รสชาติของความหวานมัน และความเข้มข้นของกาแฟใส่ลงไปด้วย หรือแม้แต่กาแฟชะมดทั้งในประเทศอินโดนีเซีย และในประเทศฟิลิปปินส์ ก็ดูจะมีความคล้ายคลึงกันอยู่พอสมควร

ดังนั้นเราก็สามารถสรุปได้ว่า พวกเรามีวัฒนธรรมที่มีความคล้ายคลึงกันบางส่วน ซึ่งอาจจะเรียกได้ว่าวัฒนธรรมกาแฟร่วมกัน แต่ไม่ว่าจะของที่ไหนก็ตาม ต่างก็มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่มีความน่าสนใจ และด้วยรสชาติที่น่าสนใจนี้ สามารถที่จะดึงดูดผู้คนจากต่างที่ มาลิ้มลองรสชาติที่ยอดเยี่ยม และเป็นเอกลักษณ์ของแต่ละประเทศได้ด้วยเช่นเดียวกัน

Kape Alamid Coffee

โดยสรุปแล้ว วัฒนธรรมกาแฟในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเชียงเชียงใต้ของเรา ให้ความสำคัญทั้งในเรื่องของการบริโภค และการนำเสนอวิถีชีวิตของผู้คนในแต่ละท้องถิ่นหรือแต่ละประเทศ กาแฟไม่ได้เป็นเพียงแค่เครื่องดื่มที่ให้พลังงาน และให้ความสดชื่นแก่ร่างกายเพียงเท่านั้น แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของการรวมกัน การสนทนา การแลกเปลี่ยนความคิด วัฒนธรรมการดื่มกาแฟในแต่ละประเทศเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงประวัติศาสตร์ และความหลากหลายทางวัฒนธรรมที่น่าสนใจ ทั้งเรื่องของผู้คนที่อพยพเข้ามา การผสมผสานวัฒนธรรมใหม่และวัฒนธรรมท้องถิ่นดั้งเดิม และการค้าขายภายในประเทศ

และในอนาคตนี้ วัฒนธรรมการดื่มกาแฟในภูมิภาคของเรา ก็ยิ่งมีแนวโน้มที่จะพัฒนาไป และมีการเปลี่ยนแปลงไปตามกระแสโลก และความต้องการของผู้บริโภคที่เพิ่มมากยิ่งขึ้น และต้องการความหลากหลายแปลกใหม่มากยิ่งขึ้นด้วย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการพัฒนากระบวนการผลิต ที่ใส่ใจในเรื่องของความยั่งยืนมากยิ่งขึ้น การมาถึงของบรรดากาแฟพิเศษทั้งหลายที่มีมากยิ่งขึ้น ร้านกาแฟจึงต้องมีการนำเสนอกาแฟที่มีคุณภาพสูง มีการใช้เทคโนโลยีเทคโนโลยีสมัยใหม่ และผสมผสานกับเมนูท้องถิ่นดั้งเดิมเหล่านี้ เพื่อเป็นการเผยแพร่และการอนุรักษ์เครื่องดื่มเอาไว้ได้ด้วย

นอกจากนี้แล้ว ในเรื่องของการส่งเสริมการปลูกกาแฟอย่างยั่งยืน และการสนับสนุนผู้ปลูกกาแฟในระดับท้องถิ่นนั้น ก็ยังคงเป็นสิ่งที่ทั่วโลกต่างให้ความสำคัญ การพัฒนาเทคโนโลยีสมัยใหม่ และนวัตกรรมกาแฟในอนาคต ก็ต้องคำนึงถึงกลุ่มคนที่อยู่ด้านหลังเรื่องราวทั้งหมดเหล่านี้ด้วย และสิ่งนี้เองจะเป็นการเติบโตและพัฒนาอย่างยั่งยืนที่แท้จริง

การที่เราในฐานะผู้ดื่มกาแฟ ไปสำรวจและทำความรู้จักเอกลักษณ์ของกาแฟที่แตกต่างกันในแต่ละประเทศของภูมิภาคของเรา ไม่เพียงแต่เป็นการเปิดมุมมองใหม่เพียงเท่านั้น แต่ยังเป็นหนึ่งในวิธีการอนุรักษ์ และพัฒนาวัฒนธรรมการดื่มกาแฟ ที่มีความหลากหลายสูงเหล่านี้ให้มีความยั่งยืนต่อไปได้ในอนาคต